2022 DÜNYA KUPASI ELEME SÜRECİ
KURALLAR VE GENEL BAKIŞ: BİLMENİZ GEREKEN HER ŞEY
Hem Orta Doğu’da hem de yılın Kasım ve Aralık aylarında ilk kez düzenlenecek olan erkekler FIFA Dünya Kupası’nın yeni sezonuna sadece aylar kaldı. Katar 2022, Dünya futbol şampiyonluğu tacı için beş büyük şehirde (Lusail, Al Khor, Al Rayyan, Al Wakrah ve Doha) sekiz stadyumda düzenlenecek. Bir yıldan biraz fazla bir süredir katı kurallara göre yapılan eleme maçları, Mart 2021’de başlayıp Mart 2022’de sona erdi. Bunun nedeni, çeşitli ülkelerdeki yerel durumlarla birlikte eleme yollarının uygulanabilirliğini büyük ölçüde etkileyen koronavirüsün etkisi.
SÜREÇ NASIL İŞLİYOR, MAÇ TARİHLERİ, GRUP AŞAMASI, PLAY-OFF FORMATI, FİNALLER
2022 Dünya Kupası’nın Katar’da yapılması planlanıyor ve ülkenin sıcak iklimi nedeniyle turnuva, her zaman düzenlendiği yaz aylarından ziyade ilk kez kış aylarında düzenlenecek. Final kurasının, playoff formatlarının belirleneceği Mart ayındaki uluslararası açılış fikstürlerinden hemen sonra Nisan 2022’de yapılması bekleniyor. FIFA yönetim kurulunun (UEFA’nın 55 üye ortağından oluşan) hangi takımların FIFA Dünya Kupası için uygun olduğuna karar verirken kullandığı süreçte, 2022 final turnuvası için sekiz grupta rekabet edecek 32 takıma indirildi. Fransa 1998’den bu yana son altı sezon için bir gelenek haline geldi.
Resmi açılış töreni, 21 Kasım Pazartesi günü ev sahibi ülkenin yer aldığı açılış maçıyla Havr’daki Al Bayt Stadyumu’nda yapılacak. 18 Aralık Pazar, Noel gününden tam bir hafta önce Doha’daki Lusail Stadyumu’nda final maçı oynanacak. Zürih’teki FIFA Konseyi tarafından kararlaştırıldığı üzere, kıta konfederasyonu başına katılabilen milli takım sayısı aşağıdaki gibidir:
- AFC (Asya): 4 ya da 5
- CAF (Afrika): 5
- CONCACAF (Kuzey ve Orta Amerika ile Karayipler): 3 ya da 4
- CONMEBOL (Güney Amerika): 4 ya da 5
- OFC (Okyanusya): 0 ya da 1
- UEFA (Avrupa): 13
- Ev sahibi: 1
BİR SONRAKİ AŞAMAYA GEÇME KURALLARI
FORMATLAR
Her konfederasyon, elemeler sırasında oyunun her turunda kullanılan eleme formatlarından sorumludur. Lig formatı, oluşturulan tüm gruplar arasında lig usulü maçların (herkesin herkesle oynadığı) düzenlendiği yerdir. Çift maçlı eleme sistemi, iki takımın, her biri bir takımın iç sahasında olmak üzere iki kez karşılaştığı ve kazanan tarafın bu iki maç sonunda belirlendiği sistemdir.
EŞİTLİĞİN BOZULMASI
2 veya 3 takım arasında bir eşitlik olduğunda, her gruptaki takımların sıralaması aşağıdakilere göre belirlenir:
- Puan şeması (Galibiyet 3 puan, beraberlik 1 puan ve mağlubiyet 0 puan)
- Genel gol averajı
- Eşitlik olan takımlar arasındaki maçlarda elde edilen puanlar
- Eşitlik olan takımlar arasındaki gol averajı
- Eşitlik olan takımlar arasındaki maçlarda atılan tüm goller
- Sadece iki takımın dikkate alındığı bir durumda, deplasman maçlarında atılan tüm goller sayılır.
- Ayrıca fair play mekanizmasını da göz önünde bulundurarak, birinci sarı kart (-1 puan), ikinci sarı kart = dolaylı kırmızı kart (-3 puan), doğrudan kırmızı kart (-4 puan), sarı ve doğrudan kırmızı kartlar ( -5 puan).
ELEME GRUBU AŞAMASI
55 Avrupa ülkesi, 5 ya da 6 üyeye sahip on gruptan oluşan mevcut 13 nokta arasında yer bulmak için Mart 2021’den bu yana mücadele veriyor. Bu katılımcılar, 2020-21 UEFA Uluslar Ligi’nde kendi gruplarında ilk iki eleme arasında yer almayan en iyi iki grup galibiyle (Avusturya ve Çek Cumhuriyeti) playoff’lara başarıyla katılacak.
26 Kasım’da bir kura çekimi yapıldı. 12 takım 3 gruba bölündü. Her grupta 4 takım var. Dünya Kupası’nda yer alabilmek için yarı final ve final oynamaları gerekecek. Bunlar, UEFA Uluslar Ligi’ndeki iki taraf sırasızken elde edilen tur puanlarına göre sıralandı.
İngiltere, San Marino karşısında 10-0’lık büyük zaferinden sonra, grubunda zirveye çıktığı için otomatik olarak hak kazandı. Oysa Portekiz, İskoçya ve Galler, hak kazanan takımlar arasında yer alabilmek ve sayıyı 13’e çıkarmak için Mart ayında üç takımın bir sonraki tura geçeceği playoff’ları geçmek için hala uğraşıyor.
ŞİMDİYE KADAR HANGİ TAKIMLAR HAK KAZANDI?
2022 Dünya Kupası’na katılmaya hak kazanan ilk takım, Avrupa elemelerinden gelip dört kez Dünya Kupası kazanan Almanya oldu. Brezilya, Güney Amerika tarafında beş eleme maçı kala katılmaya hak kazandı, ardından Arjantin takip etti. Halihazırda katılmaya hak kazanmış milli takımların tam listesi:
PLAYOFF FORMATI, ŞEMASI, TARİHLER VE STADYUMLAR
4 veya 5 takımdan oluşan dörtlü gruplara ayrılacak olan Dünya Kupası turnuvasında bu yıl toplam 32 takım yer alacak. Final turnuvasına hak kazanmak için iki aşama (tur) bulunuyor:
1. TUR GRUP AŞAMASI
Bu aşama 12 günlük bir süre boyunca (21 Kasım – 2 Aralık arası) sürecek. Kazananları ve son 16’ya kalacak olanları belirlemek için her gün lig usulü maçlar (tam olarak dört maç) oynanacak. En iyi maç başlangıç saatlerini seçmek ve farklı saat dilimlerine uymak için (Katar dışındaki televizyon izleyicileri ve taraftarlar için), maçlar yalnızca kesinlik amacıyla final kurası çekildikten sonra belirli stadyumlarda oynanacaktır. Grup maçlarında kullanılacak olan sekiz stadyum şunlardır: Al Bayt Stadyumu, Khalifa Uluslararası Stadyumu, Al Thumama Stadyumu, Ahmed Bin Ali Stadyumu, Lusail Stadyumu, 974 Stadyumu, Eğitim Şehri Stadyumu, El-Vakrah Stadyumu.
Son 16 turu, Aralık ayının üçü ile altısı arasına denk geliyor ve bu aşamada, sekiz grubun her birinden iki takım, tek maçlı eleme usulü bir turnuvada mücadele etmek için eleme aşamasına hak kazanırken alttaki iki takım elenir. Bu aşamada, turnuvanın ikinci turunda mücadele verecek olan takımlar belirlenecek ve takım sayısı 16’dan 8’e düşecek.
TEK MAÇLI ELEME AŞAMASI KURALLARI
- 90 dakikalık oyun süresi beraberlikle sonuçlanmışsa maç uzatmalara gider, uzatmalardan sonra beraberlik hala devam ediyorsa penaltı atışları yapılır.
- Her takım için uzatmalarda dört oyuncu değişikliğine izin verilir.
2. TUR
Çeyrek finaller, 9 ve 10 Aralık’ta gerçekleşecek olan müsabakaların bir sonraki turunun başlangıcını işaret ederken, bu oyunların başlama saatleri yerel saatle 18.00 ve 22.00. Her bir çiftin galipleri, yukarıdakiyle aynı maç sistemiyle yarı finallere hak kazanır. Çeyrek finalin dört galibi, şampiyonun ortaya çıkacağı Halife Stadyumu’nda büyük final için karşı karşıya gelecek. Asıl soru şu ki, son Dünya Kupası şampiyonu Fransa bu aşamaya gelebilecek mi?
Üçüncülük play-off’u, Aralık ayının on yedisinde ve on sekizinde, tüm dünyanın izleyeceği turnuva finalinde oynanacak. Futbol taraftarları, bir aylık bekleyişin ardından dünyanın en büyük şampiyonunun kim olacağını görmek için sabırsızlanacaklar.